En Marta lagði allan hug að veita sem mesta þjónustu. Og hún gekk til Hans og mælti: „Herra, hirðir þú eigi um það, að systir mín lætur mig eina um að þjóna gestum? Seg Þú henni að hjálpa mér.“ (Lúkas 10:40)
Þetta er ekki sanngjarnt
Lífið er erfitt og sjaldnast sanngjarnt. Jafnvel þótt við stritum fáum við sjaldnast hrós fyrir. Hvenær stóð fjölskyldan þín síðast upp fyrir þér við matarborðið og klappaði ákaft saman höndum og sagði; „Frábær pottréttur mamma“? Hvenær hrósaði yfirmaðurinn þér fyrir síðast fyrir að mæta á réttum tíma í vinnuna og þakkaði þér fyrir að hafa unnið fram eftir til að klára verkefni og verðlaunaði þig fyrir með tveggja vikna launuðu leyfi? Það gefur þér engin verðlaun fyrir glitrandi hreina klósettskálina.
Ef til vill var Marta fyrsta manneskjan til að segja við Jesú; „Drottinn er þér alveg sama?“ en hún var pottþétt ekki sú síðasta. Líklegast hefur okkur allar fundið fyrir einmanaleikanum, pirringnum og gremjunni sem Marta upplifði þetta síðdegi í Betaníu.
Við vitum ekki hversu margir gestir komu í hús Mörtu og Maríu þennan dag en Marta tók öllum með opnum örmum og brosandi. En einhverstaðar á milli eldússins og stofunnar læddist gremja inn. Áður en líður á löngu spyr Marta spurningarinnar sem læðist inn í hjörtu flestra kvenna í dag; „Drottinn, er þér alveg sama?“. Marta vinnur öll verkin og María gerir ekkert nema sitja og baða sig í dýrðinni. Þetta er ekki rétt að mati Mörtu og ég skil hana vel. Hluti af mér óskar þess að Jesús hefði sagt; „Fyrirgefðu Marta, afskaplega tilitslaust af okkur. Komdu María, og drengir, við skulum öll hjálpast að og aðstoða Mörtu“. Það er það sem við allar viljum, að allir hjálpist að og að lífið sé sanngjarnt.
Vogar réttlætisins
Sumar ykkar hafa ef til vill leikið sér að vogarskálum sem börn en hvort sem þið hafið gert það eða ekki þá kannist þið án efa við þær huglægu vogarskálar sem öll börn beita fyrr eða síðar. Það byrjar oft á því að við vegum framkomu foreldra okkar við okkur á móti framkomu þeirra við systkyni okkar. „Marta fékk meiri búðing en ég!“, „Ekki keyrðuð þið mig skólann þegar ég var í fyrsta bekk!“.
Þetta þykir eðlilegt hjá börnum, en margar okkar hafa haldið þessari æfingu til streitu allt til fullorðinsára. Sanngjarnt eða ekki sanngjarnt. Réttlátt eða óréttlátt. Við vegum allt. Ef við gætum okkar ekki getur sýn okkar á heiminn brenglast því ef við leitum að óréttlæti munum við finna það. Ef við ætlumst til að líf okkar sé sanngjarnt, þá munum við óumflýjanlega verða fyrir vonbrigðum.
Hin þrjú stig niðurbrots
Það er til saga af presti sem þjónaði í litlu þorpi út í sveit. Honum þótti vænt um söfnuðinn sinn og söfnuðinum þótti vænt um hann. Hann þjónaði Drottni og gekk svo vel í þjónustunni að Satan sendi tvo djöfla til að eyðileggja starf prestsins. Þeir reyndu allt sem þeim datt í hug, en ekkert gekk. Presturinn virtist ósnertanlegur. Að lokum fóru djöflarnir á fund Satans.
„Við höfum reynt allt“ sögðu djöflarnir og töldu upp alla klæki sína. Þegar þeir höfðu lokið máli sínu sagði Satan; „Þetta verður auðvelt, segið honum að bróðir hans hefi verið gerður að biskup“. Djöflarnir litu á hvor annan. Þetta hljómaði svo einfalt. Þeir sem höfðu búist við einhverju djöfullegu. Djöflarinir gerðu þó eins og þeim var sagt, og viti menn. Presturinn tók fréttunum ekki vel. Gleði mannsins varð að gremju. Orð hvatningar urðu að kvarti og drunga. Þjónusta mannsins varð að engu á stuttum tíma vegna öfundar og vonsvikni. Þetta var bara ekki sanngjarnt.
Satan hefur aldrei verið mjög skapandi, hann notar sömu verkfæri í dag og hann gerði í gær. Frá aldingarðinum, til eldhúsins í Betaníu til hversdagsleikans í dag notar Satan ennþá sömu þrjú stig niðurbrots.
Satan vill brjóta niður sterkustu þjóna Drottins og til þess þarf hann að beina augum okkar frá Guði á kringumstæður okkar. Láta okkur trúa að hamingja okkar felist í því sem gerist í kringum okkur. Eða senda okkur góðar fréttir – um einhvern annan. Þegar við erum orðin kjarklítil, þá hvíslar hann að okkur að Drottni sé alveg saman síðan situr hann og horfir á á meðan efinn klárar verkið.
Þetta er afburðasnjöll áætlun. Komdu þessum þrem stigum niðurbrots fyrir í hjarta viðkomandi og leyfðu honum að eyðileggja sjálfan sig innan frá. Það er að segja, nema einhver grípi inn í, sem er nákvæmlega það sem Jesús kom til að gera.
Afvegaleitt hjarta
Þegar Jesús hitti Mörtu í betaníu var hún annars hugar. Satan veit að ef við erum áhyggjufull og berum margar byrðar er líklegt að við heyrum ekki kall Frelsara okkar. Gríska orðið sem notað er fyrir lagði allan hug við í þessu versi er perispao: „að vera of upptekinn af einhverju, að draga sig til hliðar“. Þetta hljómar nokkuð kunnulega, ekki satt?
Gríska orðið fyrir þjónusta er diakonia orðið sem nota er Nýja Testamentinu fyrir þjónustu Drottins. En „jafnvel eingöngu þjónusta fyrir Drottinn getur orðið byrði“ sagði forstöðumaður og rithöfundurinn Dutch Sheet. Þetta kallar hann „hlaupabrettis smurninguna“ og „hún er ekki frá Drottni“.
Kjarklaust hjarta
Þegar við erum annars hugar, er stutt í kjarkleysi. Þreyta smígur inn þegar lífið yfirbugar okkur og yfirbuguð af þreytu segjum við og gerum hluti sem við myndum annars ekki gera. Kjarkleysi brýtur niður sýn okkar og varnir. Jafnvel þó við höfum nýlokið frábærum verkum fyrir Guð, fullvissar lýjandi kjarkleysi okkur um að við séum einskis nýtar, vonlausar og yfirgefnar.
Elía fann fyrir slíku kjarkleysi þegar hann hafði nýunnið mikinn sigur yfir spámönnum Bal (1. Konungabók 18). Það þurfti ekki meira en orð Jezebel um líf hans til að brjóta niður Elía. Áður en 24 stundir höfðu liðið frá því að heilagur eldur féll frá himni sem sannaði í eitt skipti fyrir öll að Guð var Guð, var Elía á flótta.
„Er þér alveg sama Drottinn?“ spurði Elía undir einiberjarunnanum „ég hef fengið nóg“ (1. Konungabók 19:4). Ég hef oft haldið sjálfsvorkunnar partí undir einiberjarunnanum. En það vill engin koma því sjálfsvorkun er einmana staða. Kannski kannastu líka við einmanaleika einangrunnar. Mistök virðast óumflýjanleg og það er einfaldara að fela sig en að takast á lífið.
En ég vil minna þig á hvernig Guð svaraði Elía. Hann sendi engil til að færa vondaufa spámanni sínum mat. Þegar við erum annars hugar og kjarklítil þá er hvergi betra að leita en til Föður okkar. Hann er það eina sem við þörfnumst. Ekki snökta undir einiberjarunnanum eða fela þig í einmanaleika. leitaðu Drottins og hann mun eyða kjarkleysi þínu. Þegar þú gerir það muntu finna lækningu sárum hjarta þíns. Jafnvel þegar það er fyllt efa.
Efins hjarta
Frá upphafi hefur Satan reynt að fá mannkynið til að efast um tilvist Guðs en þrátt fyrir margar hreyfingar guðleysinga hefur trúin eingöngu vaxið í hjörtum einstaklinga, því tilvist Guðs er rituð á hjarta mannsins. Það sem vitað verður um Guð blasir við þeim. Guð hefur birt þeim það. Ósýnilega veru hans, eilífan mátt og guðdómstign má skynja og sjá af verkum hans allt frá sköpun heimsins. Því eru mennirnir án afsökunar (Rómverjabréfið 1:19-20). Þar sem Guðleysi hefur ekki náð að fá trúaða einstaklinga til að efast um tilvist Guðs hefur hann tekið til þess ráðs að reyna að fá þig til að efast um ást Guðs til þín.
„Þú ert ein, Guði er alveg sama, annars hefði hann löngu verið búin að sýna sig“ hvíslar óvinurinn. En ekkert gæti verið lengra frá sannleikanum og samt heldur Satan áfram að blekkja börn Guðs með ágætis árangri.
Ég skammast mín yfir því að viðurkenna að hjarta mitt hefur oft hlustað á þessar lygar. Þessi orð efasemda samsvara pirringnum og gremjunni sem yfirtekur mig. Þessi sorgarsöngur hljómar þegar mér finnst Guð ekki starfa á þann hátt sem mér finnst að hann ætti að gera eða elskar mig ekki eins og mér langar til að vera elskuð.
Að efast um gæsku Guðs
Getið þið ýmindað ykkur hvernig Guði líður þegar við gerum ráð fyrir því versta frá Honum? Eflaust hafa sumar ykkar upplifað börnin ykkar segja „Þú elskar mig ekki“. Hvort sem það er sagt í gríni eða alvöru þá stingur það hjartað.
Við þurfum ekki harmleik til að efast um elsku Guðs. Það getur gerst í hinu hversdagslega þegar vilji okkar fær ekki fram að ganga, þegar þarfir okkar eru hunsaðar, eða þegar við, eins og Marta, sitjum uppi með skítverkin þegar allir hinir eru að skemmta sér. Efinn er í sjálfu sér ekki synd, en oftar en ekki leiðir hann af sér vantrú ef ekkert er aðhafst. Þegar við trúum ekki lengur á gæsku Guðs eða treystum á ummönnun Hans endum við á því að hlaupa burt frá þeirri elsku sem við þurfum til að lifa.
Vantrú hefur rifið marga Guðsmenn niður. Vantrú varð Júdasi að falli. Vantrú dróg niður Sál. Vantrú hindraði Ísraelsmenn frá því að komast til fyrirheitna landsins. Og það var vantrú í upphafi tilveru mannkyns sem opnaði dyrnar fyrir myrkrinu inn í heim skapaðan fyrir hið hreina ljós.
Ímyndið ykkur hvernig þetta var hjá Evu. Engin þvottur til að strauja, engin matur til að elda. Flottur foli fyrir eiginmann. Paradís fyrir heimili og Guð fyrir félaga. En þrátt fyrir allar blessanirnar þá efaðist Eva um að Guð sæji henni fyrir öllum þörfum hennar. Hvað er það með okkur konur að þurfa alltaf að hafa dagskrá fyrir líf okkar og ef Guð framleiðir ekki eina slíka strax þá skrifum við bara okkar eigin.
„Ég verð að vita“ segjum við. Guð svarar; „Nei, þú verður að treysta“.
Synd Evu hefur líkast til byrjað á litlum efa um að hún væri að missa af einhverju og að Guð hefði ekki hagsmuni hennar að leiðarljósi. Satan var tilbúin að fylla huga hennar að spurningum og hjálpa efanum að skjóta rætur og dreifa sér eins og krabbamein þar til hann afmáði trausti hennar á ást Guðs. Mannkynið hefur efast um ást Guðs allar götur síðan.
Að spyrja spurninga
Líkt og Marta höfum við spurningar og efa og Guð vill að við komum með þær til Hans. Davíð gerði það eins og við sjáum í sálmum hans og í sálmi 62:8 bíður hann okkur að gera hið sama. Marta var á réttri leið þennan dag í Betaníu, í stað þess að leyfa efanum að skjóta rótum fór hún beint til Jesú. Eflaust eru til betri aðferðir en sú sem hún notaði en við getum dregið lærdóm af samtali hennar við Krist.
1. Við getum komið til jesú með þarfir okkar hvenær og hvar sem er. Biðjið og yður mun gefast (Matt. 7:7)
2. Jesús er annt um áhyggjuefni okkar. Varpið allri áhyggju ykkar á hann því að hann ber umhyggju fyrir ykkur (1.Pét. 5:7)
3. Jesús elskar okkur nóg til að segja okkur til ef viðhorf okkar er rangt. Ég tyfta og aga alla þá sem ég elska (Opinb. 3:19)
Og Marta, henni til heiðurs, hlustaði. Jesús heyrði bón Mörtu en Hann elskaði hana of mikið til að gefa henni það sem hún vildi. Í stað þess gaf Hann henni það sem hún þurfti, boð til að koma og dvelja í nálægð við Hann. Með opnum örmum bauð Hann íþyngdu konunni að skilja allar áhyggjur eftir og finna athvarf hjá Honum.
Svarið við spurningunni
Drottinn, er þér alveg sama? Auðvitað er honum ekki sama, þess vegna kom Hann. Af hverju kaus Jesús að gefa allt konungsríki sitt upp á bátinn til að búa á jörðinni. Það er eins og ef Bill Gates myndi gefa upp á bátinn Milljarðana í Microsoft og vinna í pylsuvagninum á horninu. Það er það sem Jesú gerði, og miklu meira. Hann gerði það til þess að við gætum verið vissar um að Honum er ekki sama.
Við getum ekki upplifað elsku Guðs fyr en við hættum að efast. Marta sagði Drottni frá efa sínum og ótta og það getum við líka gert. En líkt og Marta verðum við að bíða eftir svari. Við skulum ekki búast við afsökunum eða útskýringum. Guð er Guð. Hin réttláti Job gat ekki einu sinni fengið útskýringu á atferli Guðs, því ættum við að skilja leyndardómsfulla vegi Hans.
Guð mun svara, Hann þráir að sýna þér ást sína. En þú munnt aðeins upplifa hana ef þú situr við fætur Hans og manst hver Hann er. Emmanúel, Guð með oss. Hann veit að lífið er oft erfitt og sjaldnast sanngjarnt. Hann biður okkur að leyfa Honum að bera efa okkar, ótta og áhyggjur, til að uppgötva hversu annt Honum er um okkur. Treystu mér, barnið mitt. Ég hef þína hagsmuni að leiðarljósi.
